Kitob Plus

Sesli kitaplar ve radyo oyunları, görme engelli bireylerin günlük yaşamında, bilimsel faaliyetlerinde, dünyaya ve insana dair algılarının şekillenmesinde ayrı bir önem taşıyor. Radyonun icadı ve ses kaydının bulunması sesli kitapların doğuşunu sağladı. Bu tür kitaplar ilk olarak radyoda okundu, disklerde sunuldu ve geçen yüzyılın 50'li yıllarında manyetik bantlar üzerinde çoğaltılarak kör ve görme engelli kişilerin çalıştığı kütüphanelere ve özel işletmelere teslim edildi.

Bu tür kitaplar geçen yüzyılın 60'lı yıllarında Özbekistan'a geldi ve 1970'den 2000'e kadar olan dönemde yüzlerce kitap seslendirildi ve manyetik bantlara kaydedildi. Bilgisayarların gelişiyle sesli kitap yazmak daha da kolaylaştı. Kitaplar CD formatında sunulmaya başlandı. Ancak teknolojinin gelişmesi bu yöntemin hızla geçerliliğini yitirmesine neden oldu; artık kitaplar flash sürücülerde, telefon hafızasında ve İnternet sitelerinde saklanıyor ve dağıtılıyor.

Sesli kitapların gelişimindeki tarihsel aşamalara rağmen görme engelli kişiler kütüphanelere gidip bunları sesli formatta alıp okuyup iade etmek zorunda kalmışlardır. Bilgisayar kullanmayı bilen kişiler bu kitapları bilgisayarlarında toplayarak diğer kitap severlere dağıttılar. Günümüzde sesli kitaplar o kadar popüler hale geldi ki, sadece görme engelliler tarafından değil, toplumun her kesimi tarafından dinleniliyor.

Ancak Özbekistan'da bu kitapları kör ve görme engelli okuyucular için bir araya getirecek çevrimiçi bir platform henüz mevcut değil. Kitapları YouTube'dan, Telegram'dan ya da eski yöntemle kütüphaneye giderek cihazlarına indirerek indirmeleri gerekiyor. YouTube platformunda pek çok sesli kitap mevcut ancak keyifle bir roman okurken reklamlar devreye giriyor ve kitabı dinleme keyfini bozuyor. Ayrıca kitapları türe, yazara veya konuşmacıya göre arama olanağı sunan bir platform da bulunmuyor. Bu bağlamda ekibimiz “KitobPlus” (Rusça'da “KnigaPlus” “erişilebilir kitap” anlamına gelir) geliştirdi.