Plato [Book]

เพลโต (/ˈpleɪtoʊ/ PLAY-toe;[2] กรีก: Πλάτων Plátōn; 428/427 หรือ 424/423 – 348/347 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นนักปรัชญาชาวกรีกที่เกิดในกรุงเอเธนส์ระหว่างยุคคลาสสิกในยุคกรีกโบราณ เขาก่อตั้งโรงเรียนแห่งความคิด Platonist และ Academy ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาระดับสูงแห่งแรกในทวีปยุโรป

ร่วมกับอาจารย์ของเขา โสกราตีส และลูกศิษย์ของเขา อริสโตเติล เพลโตเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ของปรัชญากรีกโบราณ และปรัชญาตะวันตกและตะวันออกกลางสืบเชื้อสายมาจากปรัชญานั้น[a] เขายังเป็นผู้กำหนดศาสนาและจิตวิญญาณด้วย[5] ลัทธินีโอพลาตอนิซึม (neoplatonism) ของนักแปลชื่อโพลตินุส (Plotinus) มีอิทธิพลอย่างมากต่อทั้งศาสนาคริสต์ (ผ่านศาสนจักร เช่น ออกัสติน) และปรัชญาอิสลาม (ผ่านเช่น อัล-ฟาราบี) ในยุคปัจจุบัน ฟรีดริช นิทเช่วินิจฉัยว่าวัฒนธรรมตะวันตกเติบโตภายใต้ร่มเงาของเพลโต (มีชื่อเสียงเรียกศาสนาคริสต์ว่า "ลัทธิพลาโทนิสต์เพื่อมวลชน") ในขณะที่อัลเฟรด นอร์ธ ไวท์เฮดกล่าวอย่างมีชื่อเสียงว่า: "ลักษณะทั่วไปที่ปลอดภัยที่สุดของประเพณีทางปรัชญาของยุโรปคือมันประกอบด้วย ชุดเชิงอรรถถึงเพลโต"[6]

เพลโตเป็นผู้ริเริ่มบทสนทนาที่เป็นลายลักษณ์อักษรและรูปแบบวิภาษวิธีในปรัชญา เขายกปัญหาสำหรับสิ่งที่ต่อมาได้กลายเป็นพื้นที่หลักทั้งหมดของปรัชญาเชิงทฤษฎีและปรัชญาเชิงปฏิบัติ ผลงานที่โด่งดังที่สุดของเขาคือทฤษฎีของรูปแบบที่รู้จักโดยเหตุผลอันบริสุทธิ์ ซึ่งเพลโตนำเสนอวิธีแก้ปัญหาของจักรวาลที่เรียกว่า Platonism (เรียกอีกอย่างคลุมเครือว่า Platonic realism หรือ Platonicidealism) เขายังเป็นชื่อของ Platonic love และ Platonic solids

มักจะคิดว่าอิทธิพลทางปรัชญาที่ชี้ขาดที่สุดของเขาเองร่วมกับโสกราตีส พีทาโกรัสก่อนโสคราตีส เฮราคลิตุส และปาร์เมนิเดส แม้ว่าผลงานของบรรพบุรุษของเขาเพียงไม่กี่ชิ้นจะยังคงอยู่ และสิ่งที่เรารู้ส่วนใหญ่เกี่ยวกับตัวเลขเหล่านี้ในปัจจุบันมาจากเพลโตเอง .[b] ซึ่งแตกต่างจากงานของคนรุ่นราวคราวเดียวกันเกือบทั้งหมด เชื่อกันว่างานทั้งหมดของเพลโตคงอยู่ได้โดยไม่บุบสลายมานานกว่า 2,400 ปี[8] แม้ว่าความนิยมของพวกเขาจะผันผวน แต่งานของ Plato ก็มีการอ่านและศึกษาอย่างสม่ำเสมอ[9] Numenius ยอมรับทั้ง Pythagoras และ Plato ในฐานะผู้มีอำนาจสองคนที่ควรปฏิบัติตามในปรัชญา แต่เขามองว่าอำนาจของ Plato นั้นด้อยกว่า Pythagoras ซึ่งเขาถือว่า เป็นแหล่งกำเนิดของปรัชญาที่แท้จริงทั้งหมด รวมทั้งของเพลโตด้วย สำหรับนูเมเนียส เป็นเพียงการที่เพลโตเขียนผลงานทางปรัชญามากมาย ในขณะที่ทัศนะของพีทาโกรัสแต่เดิมนั้นส่งต่อกันด้วยปากเปล่าเท่านั้น[68]